خانه
شماره جاری
آرشیو
معرفي كتاب
صفحه 72
چكيده عقل ناب مقالات و گفتوگوهايي درباره ابن سينا به اهتمام: سيد مسعود رضوي ناشر: بنياد علمي و فرهنگي بوعلي سينا چاپ اول: 1388 334 صفحه كتاب چكيده عقل ناب به مناسبت بزرگداشت مقام علمي ابن سينا در حوزههاي مختلف پزشكي، فلسفه، رياضيات، ادبيات عرفان، تهيه شده است. اين همايش در آبان ماه 1388 به سفارش و نظارت بنياد علمي و فرهنگي بوعلي سينا در شهر همدان برگزار شد. كتاب پس از ديباچه با گفتگويي با كامران فاني تحت عنوان «دامنه ابن سينا پژوهي» آغاز ميشود. مقاله «سرقت كتابهاي ابن سينا، تحقيقي درباره منابع تاريخي زندگي و زمانه ابن سينا» مقالهاي به قلم «ديويد رايسمن» و ترجمه دكتر سيد مهدي حسيني اسفيدواجاني است. مقاله رساله «رهايي از هراس مرگ» از ابن سينا به قلم سعيد رحيميان و مقاله «استقبال تشيع دوازده امامي از ابن سينا در دوره مغول» به قلم احمد. هـ. الرحيم و ترجمه مرضيه سليماني است. «ابن سينا در غرب» عنوان گفتگويي است با دكتر كريم مجتهدي. «مقام علمي ابن سينا» نيز گفتگوي ديگري با دكتر سيد حسين نصر است. مقاله «خدا و فيزيك، از هاوكينگ تا ابن سينا» به قلم ويليام ايكارول و ترجمه مسعود رضوي و مقاله «روح متعالي مغالطه زبان خصوصي و اسلامي كردن ابن سينا، تأملات انتقادي در چند نظريه سيد حسين نصر» به قلم پرويز مروج و ترجمه مرضيه سليماني است. «هانري كربن و ابن سينا» عنوان گفتوگوي ديگري با دكتر انشاءالله رحمتي است. مقاله «ابن سينا و تأملات فلسفي پيرامون وحي» به قلم دكتر موسي ملايري نگاشته شده است. سه گفتگوي، «عشقآموزي از دفتر عقل» با دكتر غلامحسين ابراهيميديناني، «همسخني با ابنسينا» با دكتر رضا داوري اردكاني و «رياضيات و نجوم در آثار ابنسينا» گفتوگو با دكتر حسين معصوميهمداني هرسه از سوي منيره پنجتني صورت گرفته است. مقاله «تأثير ابنسينا بر تفكر يهودي» به قلم اروين روزنتال و ترجمه دكتر سيدمهدي اسفيدواجاني و همچنين مقاله «دريغا بوعليسينا، گزارش واپسين لحظههاي زندگي ابنسينا» به قلم سهل علي مددي ميباشد. آخرين مطلب اين اثر با عنوان «معماري آرامگاه بوعلي، تجسم حكمت سينوي» به گفتوگو با مهندس هوشنگ سيحون اختصاص دارد كه از سوي توكل دارايي انجام گرفته است. جامعهشناسي روزنامهنگاري برايان مكنير علياصغر كيا ـ محمد رسولي ناشر: جامعه شناسان چاپ اول: 1388 164 صفحه كتاب «جامعه شناسي روزنامهنگاري» ميكوشد حوزههاي مرتبط با جامعهشناسي و روزنامهنگاري را در مباحث علوم ارتباطات بررسي كند. «چگونگي تعامل بين جامعه شناسي روزنامهنگاري و تاثيرات اين دو بر يكديگر به ويژه در محيطهاي سياسي، اقتصادي و تكنولوژيكي از جمله موارد مهمي است كه در اين كتاب به آن اشاره شده است. ص7» اين اثر دربردارنده دو بخش عمده است. بخش اول با عنوان «مقدمه و زمينه» سه فصل را در برميگيرد. مولف در فصل اول با عنوان مقدمه، در مورد جامعهشناسي روزنگاري و همچنين مباحث اصلي آن توضيحاتي ميدهد. فصل دوم و سوم «جامعهشناسي روزنگاري» و «تاثيرات روزنامهنگاري» نام دارند. بخش دوم كتاب «عوامل توليد ژورناليستيك» نام دارد كه شش فصل ديگر را دربرميگيرد كه به ترتيب عبارتند از: فرهنگ حرفهاي و تصميمگيرندگان سازماني روزنامهنگاري، محيطسياسي، محيط اقتصادي، محيط تكنولوژي، منابع جامعهشناسي، از كنترل تا آشوب به سوي يك جامعهشناسي نوين در روزنامهنگاري. مولف در فصل نهم درباره اين اثر ميگويد: «اين كتاب اصولاً به عنوان يك منبع يادگيري و آموزش نوشته شده است، اگرچه از غير مشخص شدن، پراكندهگويي و سبك كاتالوگي برخي از كتب درسي اجتناب شده است. در كنار توصيف و تشريح نظاممند عوامل توليد روزنامهنگاري، بحث و يا موضوعي كه پاسخهاي روزنامهنگاري متفاوت و غيرقابل پيشبيني به رويدادهايي كه برنامه اخبار را تشكيل ميدهند، آورده شده است. ص 153» «روزنامه نگاران همواره تحت فشارهايي از ملاکين، تقاضاي بازار رقابتي، آزادسازي همزمان و امکانات محدود کننده تکنولوژيهاي ارتباطي جديد بافعاليت منابع حرفه اي هستند. قيود سازماني روزنامه نگاري وتاثير عملکردهاي حرفه اي نظير عيني سازي، فرصتهايي براي مديريت اخبار به وسيله بازيگران اجتماعي و سياسي را فراهم مي سازند. ص 154» مترجمان اين اثر را به لحاظ پيوند ميان حوزه هاي مرتبط با جامعه شناسي و روزنامه نگاري بسيار مهم ارزيابي مي کنند. كارنامه تصوف نصرتالله فروهر ناشر: افكار چاپ اول: 1387 408 صفحه نصرتالله فروهر با توجه به اين نكته مهم كه «پژوهش و بررسي انديشهها و باورهاي دروني و معنوي انسان، كاري بسيار سخت و دشوار است» به سراغ مطالعه كتابهاي عرفاني و صوفيانه رفته است و اصول و مباني را با آيات قرآن و احاديث و باورهاي اسلامي مستند ساخته است. به گفته او «هدف صوفيان در راه كشف حقايق جهان و پيوند انسان با حقيقت كلي و مطلق متكي بر عقل و استدلال نيست، بلكه بر «ذوق»، «وجد»، «اشراق» و «وصول و اتحاد» است و براي نيل بدان، دستورات و اعمال و آدابي را به كار ميگيرد كه ويژه خود آنهاست. اينگونه انديشه و باورمندي مخصوص اسلام و مسلمانان نيست و نميتوان گفت كه اين گونه سلوك در اسلام پديد آمده است، بلكه اين روش را در ميان پيروان اديان ديگر و اقوام و ملتهاي ديگر در گستره تاريخ ميتوان ديد. ص 12» اين اثر در 14 بخش عمده نگاشته شده است. مولف در ابتدا به سراغ پيدايش انديشههاي فلسفي، فلسفه در شرق، آيين گنوسي (معرفتگرايي) عقايد مرقيون ميرود و قسمت بعد فلسفه مشاء، فلسفه اشراق و مباحثي از اين دست را بررسي و تحليل ميكند. در بخش سوم به موضوعاتي مانند عرفان، ويژگيهاي عرفان، فلسفه عرفان، واقعيت عرفان راه نهايي رستگاري انسان، عشق، يقين ميپردازد. بخش چهارم به مباحثي مانند ظهور تصوف، منشأ اسلامي تصوف، فلسفه نوافلاطوني، تأثير باورهاي هنري اختصاص دارد. بخش پنجم عمدتاً برمساله ظهور خردگرايي در ايران (پس از اسلام) تكيه دارد. بخش ششم مباحثي مانند مکتب زهد، مکتب کشف و شهود، زمان پيدايش تصوف را در بر مي گيرد. از مباحث بخش هفتم وهشتم مي توان به نحله هاي حکمت صوفيانه، نحله اصحاب فکر، معرفت نفس، مراتب سلوک سالکان اشاره کرد از مباحث فصول ديگر كتاب نيز ميتوان طريق حق يا مقامات، آداب چيست، طريقتهاي تصوف، مستحسنات صوفيان، فايده هاي خرقه، اساس خانقاه، آداب وفوايد سماع، طلب و پايان سلوک نام برد. مقايسه معرفت شناسي مطهري و كانت مسعود اميد ناشر: علم چاپ اول: 1388 505 صفحه مسعود اميد براي مقايسه معرفتشناسي مطهري و كانت به سراغ نظريه فطرت (innatism) كانت و چالش مطهري با آن ميرود. وي درباره اهميت اين موضوع ميگويد: «يكي از مسايل فلسفي كه در سايه آشنايي با انديشههاي فلاسفه قرن هفدهم و هجدهم، در اذهان فلسفيانديشان ايراني مطرح شد، پرسش از چيستي و لوازم نظريه فطرت ادراكي در تفكر اين فيلسوفان بود. ص 19» به گفته مؤلف ايده فطريگرايي نخستين بار در كتاب «سير حكمت در اروپا» مطرح شد؛ اما تأكيد بر لوازم معرفتشناختي آن در كتاب «اصول فلسفه و روش رئاليسم» نشان داده شد. مؤلف براي انتخاب كانت به دلايلي مانند: اهميت جايگاه او در تفكر غرب، التفات ويژه انديشمندان ايراني به وي، نتايج و ثمرات فلسفي قابل توجه كه حاصل تعامل افكار كانت با فلسفه اسلامي بوده است، اشاره ميكند. وي همچنين درباره دلايل انتخاب مطهري به مواردي چون: نفوذ آراي وي در تفكر ايران معاصر، بيان مواضع او در نقد فلسفه كانت و رواني و سهولت قلم مطهري اشاره ميكند. دو پرسش اصلي مسعود اميد در اين پروژه عبارتند از: « 1) با توجه به روايت مطهري از نظريه فطرت دستگاه ادراكي كانت و مقايسه آن با مواضع آشكار خود كانت در آثارش، محل نزاع دو متفكر در اين مورد واحد است يا نه؟ 2) امكان نوعي همگرايي اساسي در حوزه معرفتشناسي، براساس نظريات مشترك اين دو متفكر در روانشناسي ادراك وجود دارد يا نه؟ ص 21» بر اين اساس مؤلف اثرش را در 3 بخش جداگانه نگاشته است. بخش اول: كليات و مباني نام دارد و موضوعاتي مانند: رابطه روان با معرفت و روانشناسي با معرفتشناسي، چيستي نظريه فطرت در قرن هفدهم، رابطه معرفتشناسي و نظريه فطرت را در بر ميگيرد. بخش دوم: تحليل و تفسيرهايي از نظريه فطرت و لوازم آن نام دارد. مؤلف در آخرين بخش كتاب با عنوان: «در جستجوي زمينههاي همگرايي دو متفكر» ميكوشد با تحقيق در بنيادهاي معرفتشناسي مطهري و كانت، كه در روانشناسي ادراك آن دو ريشه دارد، به دنبال زمينههاي همگرايي در معرفتشناسي آنها برود. تأملي در ادبيات امروز عباس باقينژاد كتاب پارسه چاپ اول: 1387 292صفحه كتاب «تأملي در ادبيات امروز: تاريخ، تحليل و نقد شعر معاصر فارسي از مشروطيت تا دهه هشتاد» اولين جلد از مجموعهايست كه به گفته مؤلف در آن «سعي گرديده جهات مختلف شعر نو و تفاوتهاي آن با شعر سنتي، در حد نياز دانشجويان و كساني كه با آن آشنايي لازم ندارند، تبيين و تشريح شود. در اين راستا بيش از تاريخ ادبيات به تحليل ساختاري و محتوايي شعر امروز و معرفي جريانها و شاخههاي آن پرداخته شده است. ص22» مؤلف در نگارش اين اثر از تجربه سالها تدريس خود در دوره كارشناسي رشته زبان و ادبيات فارسي بهره گرفته است. اين اثر در شانزده فصل نگاشته شده است كه عبارتند از: مشروطيت، پس از مشروطيت، نيما يوشيج، شعر معاصر، پس از دهه بيست، نخستين جريانهاي شعر نو، شاعران و شاخههاي بعدي، شاعران مطرح نوپرداز، شعر نو، دهه پنجاه تا انقلاب اسلامي، پس از انقلاب اسلامي، شعر مدرن، شاعران نوپرداز پس از انقلاب، تصنيف و تصنيفسرايي، شعر و ادبيات كودك و نوجوان. مؤلف در اين اثر بيشتر از ديدگاه منتقدان و صاحبنظران صاحب قلم شعر نو در سالهاي پيش و بعد از انقلاب استفاده كرده است، كه ميتوان از رضا براهني، محمد حقوقي، محمد مختاري، شمس لنگرودي، علي باباچاهي نام برد. ملاك عباس باقينژاد در انتخاب اشعار، اين بوده است كه شعرها به نحو كامل معرِّف جامع و مناسبي براي شيوه شاعر بوده و غالب ويژگيهاي سبكي او را دربر داشته باشند.«تاپيش از مشروطيت، تحولات شعر فارسي روندي نسبي وتاحدي کند داشته ونسبت به آنچه پس از مشروطيت در آن صورت پذيرفته ابعاد محدود تري دارد. اين«از آن روست که در اين مدت هزار ساله هيچ حادثه بزرگ انقلابي تمدن وفرهنگ مارا يک باره دگرگون نساخته و انقلاب مشروطه آغاز تحولي بوده است که دنياي فرهنگ ما را زير و رو کرده است.» به همين علت، زمينه تغييري بنيادي در شعر فارسي گشته که تا به روزگار ما تداوم دارد.» زندگي علمي من زيگموند فرويد عليرضا طهماسب ناشر: بينش نو چاپ اول:1388 167 صفحه زيگموند فرويد در 1856 به دنيا آمد و 1939 در انگلستان درگذشت. پيش از علاقمند شدن به روانشناسي در موضوعاتي مانند كالبد شناسي و فيزيولوژي پژوهش ميكرد. تا اينكه در چهل سالگي «روانكاوي» را بنيان گذارد. «روانكاوي فرويد، بيش از هر چيز، نظريهاي است در باب آن چه آدميان را به حركت واميدارد؛ به بيان ديگر، نظريهاي است در باب انگيزش و چگونگي تغيير و تبدل آن. نظريه سائقهاي غريزي فرويد تلاشي است براي پيوند انگيزش به بدن. ص 9» «در يك كلام، روانكاوي فرويد دانش مطالعه عيني ذهنيت است. معاني، هيجان، اميال و آرزوها در ذهن آدمي در جرياناند و در شكلگيري هويت و موجوديت او دخيل. از اين رو نميتوان در باب روان آدمي علمي ساخت و ذهنيات او را ناديده گرفت. ص 12». كتاب «زندگي علمي من» در شش فصل نگاشته شده، هر چند فرويد نامي به اين فصول نداده است اما مترجم اين فصلها را چنين ناميده است. «1. دوره پيش از شكلگيري روانكاوي 2. هيپنوتيزم، هيستري و نورُزها 3.نظريههاي بنيادين روانكاوي 4. فن روانكاوي 5.همكاران، مخالفان و نظريه جديد غرايز 6.كاربستهاي روانكاوي در حوزههاي ديگر. ص17» اين اثر همچنين در بردارنده يك پينوشت (1935) است كه مترجم آن را نظري به آراء متاخر او در حوزه فرهنگ ناميده است. با گذر زمان و بررسي و تحليل هر چه بيشتر آثار فرويد، باز هم آراء و افكار او از اهميت به سزايي در تاريخ انديشه برخوردارند، اهميتي كه سبب ميشود نسلهاي مختلف بارهاو بارها آثار او را بخوانند. مترجم اين اثر را از متن انگليسي ترجمه كرده و بخشهاي مفيدي مانند شرح نامهاي مندرج در متن، گاه شمار زندگي و كتابشناسي فرويد را نيز به كتاب افزوده است. از آثار فرويد مي توان به تعبير خواب، توتم وتابو، روان شناسي گروه وتحليل من، تمدن و گله مندان از آن، بررسي رفتارهاي جنسي، آسيب شناسي زندگي روزمره، موسي و يکتا پرستي اشاره کرد. تاريخ معاصر ايران در دوره قاجاريه محمود حكيمي ناشر: نامك چاپ اول: 1388 640 صفحه خواندن جملاتي مانند «در كشوري كه مردمش تاريخ نميخوانند سالخوردگانش مانند خردسالانند» از «ارنست رنان» يا «آنكه تاريخ نخوانده باشد حتي در بزرگسالي كودكي بيش نيست از «سيسرون» اهميت و ضرورت مطالعه تاريخ را بيش از پيش آشكار ميكند. كتاب «تاريخ معاصر ايران در دوره قاجاريه» به زواياي مختلف يكي از مهمترين و تأثيرگذارترين دوران در تاريخ اين مرزوبوم ميپردازد. محمود حكيمي ميگويد: «فروپاشي استبداد در اروپا توسعه روزافزون اطلاعات علمي و فني، پيشرفت و تحول در شيوههاي كشاورزي و دامداري، اختراعات و ابتكارات، لغو نظام فئودالي، و دستيابي به مواد خام و اوليه مورد نياز صنايع را در كشورهاي اروپايي و مخصوصاً انگلستان را به دنبال داشت. در قرن نوزدهم پيشرفتهاي علمي و صنعتي در اروپا سرعت بيشتري گرفت، اما در همان زمان ايران سير قهقرايي را ميپيمود. جنگهاي داخلي وخارجي و فقر و ناامني از ويژگيهاي تاريخ ايران بعد از صفويه بود و سرانجام بعد از كشمكشهاي فراوان آقامحمد خان در سال 1210 هـ. ق در تهران تاجگذاري كرد و از آن زمان به بعد پادشاهاني مستبد كه جان و مال انسانها براي ايشان پشيزي ارزش نداشت بر ايران زمين مسلط شدند ص7» اين اثر در سيزده فصل نگاشته شده است كه عبارت از: تأسيس سلسله قاجاريه، سلطنت آقامحمد شاه (آقا محمد خان قاجار)، دوران سلطنت فتحعلي شاه، دوران سلطنت محمد شاه غازي، دوران سلطنت ناصرالدين شاه، نتايج استبداد عصر ناصري، جنبشهاي مردمي در شهرهاي ايران، تحولات فرهنگي عصر ناصري، تلاش براي بيدار ساختن مردم، دوران سلطنت مظفرالدين شاه، دوران سلطنت محمدعلي شاه قاجار، دوران سلطنت احمد شاه قاجار، (که همچنين در بر دارنده متن قرارداد 1907 است) انقلاب مشروطيت؛ پديد آورنده تحولات نوين فرهنگي، مي باشد. مولف در مقدمه به مباحثي مانند وهن مراسم عزاداري، بي خبر نگهداشتن مردم، عدم امنيت اجتماعي مي پردازد. خاتمالاوليا از ديدگاه ابن عربي و علامه آشتياني محمد ملكي (جلالالدين) ناشر: اديان چاپ اول: 1388 258 صفحه «خاتميت و مقام ولايت، در عرفان نظري جايگاه ويژهاي دارند و در حقيقت مراتب پاياني سير عارفاني است كه در آثار خود با اصطلاحاتي چون «فناي ذاتي»، «مقام محواسم»، و «مقام توحيد ذات» از آن تعبير كردهاند. ص13» «مسئله ولايت عرفاني و ولي مؤمنان و مصاديق وليالله اعظم و تجليات آن، از جمله مسائل بسيار مهم و در عين حال پيچيده در عرفان نظري است. موضوع اصلي عرفان «توحيد و موحد» است. «ولي» در واقع، حقيقت واحدي هستندكه هر موحدي به حاق آن حقيقت برسد، «ولي» ناميده ميشود. مصاديق ولايت در «وليّ» نمود پيدا ميكند و سرانجام او را در «خاتم اوليا» مينامند. ص14» محمد ملكي (جلالالدين) در اين كتاب ميكوشد با استناد به سخنان عارفان مسئله «ولايت» را كه تجلي اسم «ولي» است واكاوي كند. به گفته مولف در ميان عارفان اختلافي وجود ندارد كه حضرت رسول اكرم نخستين مصداق خاتم انبياء است اما بيشترين اختلاف در تعيين مصاديق آخرين «ولي» يا همان «خاتمالاوليا» است. مولف در اين اثر به روشن ساختن زواياي تاريك و پنهان اين موضوع ميپردازد. بخش اول كتاب «ولي و ولايت در لغت و اصطلاح» نام دارد. بخش دوم با نام «خاتم اوليا از ديدگاه ابنعربي» به موضوعات بسيار مهمي مانند ولايت و خاتميت حضرت مهدي (عج)، خاتميت و ولايت حضرت عيسي، بازتاب انديشه ابن عربي نزد متفكران و عارفان نامبرداري مانند: قيصري، خوارزمي، عبدالرزاق كاشاني، فيض كاشاني، حكيم قمشهاي، حسنزاده آملي و هانري كربن ميپردازد. بخش بعدي كتاب، «خاتم اوليا ازديدگاه علامه سيد جلالالدين آشتياني» نام دارد كه علاوه بر نقد كلمات ابن عربي از سوي آشتياني به مقايسه ديدگاه اين دو متفكر و عارف نيز پرداخته شده است. بخش آخر اثر، كتابشناسي توصيفي برخي از منابع است که در آن مولف به نحو مبسوط و مفصل به بررسي کتاب شناسي مربوط به اين حوزه مي پردازد. عقل سليم و نظريه سياست بينالملل جان سي. گارنت نورمحمد نوروزي ناشر: گام نو چاپ اول: 1388 224 صفحه «به اعتقاد من سياست بينالملل مطالعه مناسبات ميان حكومتها است (كه مستلزم تعارض مقاصد يا تضاد منافع است). درباره اين تعريف، دو نكته ارزش يادآوري دارد – كه به منزله سخن نهايي در مورد موضوع تلقي نميشود. نخست، تعريف يادشده به جاي توجه به كل روابط فراملي، موضوع را به مطالعه روابط بين دولتي محدود ميكند. ص 195» «نكته دوم آن است كه كنكاش در سياست بينالملل به مطالعه آن بخش از روابط خارجي محدود ميگردد كه متضمن درجهاي از اختلاف باشد. ص197» كتاب «عقل سليم و نظريه سياست بينالملل» به گفته مؤلف آن كتاب سادهاي است كه موضوعي پيچيده را به بحث ميگذارد. هرچند يك متن درسي نيست و نميتواند همچون مقدمهاي به حساب آيد. كتاب در شش فصل نگاشته شده است. فصل اول «نظريه كلاسيك و نظريه علمي» نام دارد. مولف در اين فصل ميكوشد، تعاريف نظريه را از زواياي گوناگون ارائه دهد و سپس به سراغ نظريهپردازي علمي در رشته سياست بينالملل ميرود. فصل دوم «نظريههاي كلي و نظريههاي جزئي» نام دارد. اساس تفكر او در اين فصل بر اين موضوع مبتني است كه «تمايز ميان نظريههاي «كلي» و «جزئي» براساس تفاوت دامنه خود تئوريها، در چارچوب موضوع اصلي رشته، استوار است. ص 47» اين فصل دربردارنده دو بخش با عنوان تمثيلها و مدلها و همچنين فرضيهها است. فصل سوم «نظريه و عمل» نام دارد. فصول بعدي كتاب به ترتيب عبارت از: «نظريه هنجاري، واقعيات، ارزشها و مفاهيم، آموزش دانشگاهي سياست بينالملل ميباشند. «جان سي. گارتت» مولف كتاب درباره فصول اين اثر ميگويد: «هر يك از فصول بعد متفاوتي از نظريه سياست بينالملل را به بحث مي گذارد، و هر يك از حيث منطقي، مستقل هستند. بدين معني كه شخص ميتواند هر فصل را بدون مطالعه فصول قبلي درك نمايد. با اين حال، تمام فصلهاي كتاب به هم پيوسته هستند. ص8» مؤلف همچنين آشنايي اندكي با رشتههايي مانند اقتصاد، تاريخ، حقوق، فلسفه و علوم سياسي را براي دانشجوي رشته سياست بينالملل ضروري ميشمارد. ديدگاههاي كيفي و اجتماعي در برنامهريزي آموزشي سعيد بهشتي ناشر: اطلاعات چاپ اول: 1388 507 صفحه كتاب «ديدگاههاي كيفي و اجتماعي در برنامهريزي آموزشي» را سعيد بهشتي با همراهي روشنك نيكويي نگاشته است. مؤلفان در مقدمه آموزش و پرورش را براساس يك تحليل مفهوم شناسانه به دو حوزه «عام» و «خاص» طبقه بندي ميكنند. «آموزش و پرورش در حوزه «عام» هرگونه يادگيري و ياددهي، هر نوع رشد و تكامل علمي و معنوي، و هر قسم تجربهاندوزي مثبت و انساني است. اين سنخ آموزش و پرورش، نه به جاي خاصي اختصاص دارد و نه در زمان خاصي ميگنجد، نه بـه مدرسه و دانشگاه محدود ميشود و نه مقولهاي به نام سن تحصيلات رسمي ميشناسد. ص 9» همچنين درباره آموزش و پرورش خاص ميگويند: «بشر از قرنها قبل به تدبيرگري و برنامهريزي و سازماندهي اين نهاد زيربنايي اجتماعي برآمد و كوشيد تا آموزش و پرورش را شكل و ساختاري رسمي، برنامهمند و نظامدار بخشد و به اين ترتيب، نهادي به نام «آموزش و پرورش رسمي» بر صحنه جوامع ظاهر شد؛ همان كه در اين نوشتار، آن را آموزش و پرورش به معناي خاص ميخوانيم: ص9» براساس تحليل مولفان اصليترين مستلزمات آموزش و پرورش خاص عبارتند از: مديريت شايسته، سازمان اداري كارآمد، نظام اطلاعاتي به روز، پيكره معرفتي جامع و پيشرو، بنيه و سرمايهمالي كافي و وافي، نيروي انساني با صلاحيت. اما تمام اينها در گرو «برنامهريزي آموزشي» است. به گفته مولفان «كاميابي طرحها و برنامههاي آموزشي، مستلزم تحقق همه اين شرايط، به صورت همزمان و هماهنگ است؛ شرايطي كه از آنها به «شرايط لازم» و «شرايط كافي» تعبير شده است. اين كتاب در چهار بخش نگاشته شده است. دو بخش اول اثر به «ضرورت توجه به بعد كيفي برنامهريزي آموزشي در كنار بعد كمي آن» و دو بخش دوم به «ضرورت توجه به بعد اجتماعي و سياسي و اداري و برنامهريزي آموزشي در كنار بعد فني و كارشناسي آن» اختصاص يافته است. فلسفه سياسي ديويد ميلر بهمن دارالشفايي نشر ماهي چاپ اول: 1387 206 صفحه مؤلف اين اثر، كتابش را براي ترغيب افرادي به فلسفه سياسي نوشته است كه هيچ اطلاعي از آن ندارند، بنابراين كوشيده است آن را هرچه جذابتر و قابل فهمتر بنويسد. اين كتاب در هفت بخش جداگانه نگاشته شده است كه عبارتند از: چرا به فلسفه سياسي نياز داريم؟ فرمانروايي سياسي، دموكراسي، آزادي و محدوديتهاي حكومت، عدالت، فمينيسم و اصالت تكثر فرهنگي، ملتها، دولتها و عدالت جهاني. مولف درباره نحوه نگارش اثرش ميگويد: «توضيح انديشههايي كلاً انتزاعي بدون غرق شدن در اصطلاحات فني، توان آزمايي جذابي است. ص 7» طبيعت در هنر شرق گروه مولفان ناشر: فرهنگستان هنر چاپ اول: 1388 328 صفحه مجموعه مقالات همايش طبيعت در هنر شرق با هدف مطالعه ميزان و به ويژه چگونگي حضور طبيعت در هنر تمدنها و كشورهاي شرقي نگاشته شده است. بهمن نامور مطلق دبيركل همايش ميگويد: «جايگاه كما بيش مشابه طبيعت در هنر شرق بيانگر نزديكي ريشههاي عميق انديشه و تخيل نزد ملل شرق است. نگرشي كه همواره كه با عميقترين احترامات به طبيعت همراه بود. ص 9» برخي از عناوين اين مقالات عبارتند از گل در هنر مغول، طبيعت از منظر نگارگر ايراني، طبيعت در هنر شرقي، طبيعت هنر و هنر طبيعت، طبيعت در تفكر زرتشت. سيدحيدر آمُلي هانري كربن نوذر آقاخاني ناشر: حقيقت چاپ اول: 1388 202 صفحه كتاب «سيدحيدر آمُلي: شرح احوال، آثار، آراء و جهانشناسي» ترجمه دو بخش مستقل از دو كتاب كربن است كه عبارتند از: «مقاله اول، ترجمه فصل اول كتاب چهارم (با عنوان تشيع و تصوف) از جلد سوم اندر اسلام ايراني» و «مقام دوم، ترجمه فصل دوم كتاب معبد و مشاهده» است. كربن در بخش اول افكار، آثار و آراي سيدحيدر را شرح كرده است و بخش دوم را به «شرح علم ميزان كه از اركان جهانشناسي عرفاني و از مباحث اصلي آراي اين عارف شيعي است. ص 7» اختصاص داده است. دراين بخش همچنين كربن نگرش تطبيقي خود را در مطالعات عرفاني نيز نشان ميدهد. به زلالي چشمه مجموعه اسناد و مكتوبات اردكان نادر پيرياردكاني ناشر: مجمع ذخائر اسلامي – قم چاپ اول: 1388 240 صفحه «شهرستان اردكان با وسعتي معادل 28 هزار كيلومتر مربع، دومين، شهرستان پهناور استان يزد محسوب ميشود. اين شهر در مسير راه تهران – بندرعباس قرار گرفته و بالغ بر 73 هزار نفر جمعيت دارد. آثار متعدد تاريخي و پيشينه درخشان در اعصار گذشته اردكان را شهري پرآوازه كرده است. ص5» كتاب «به زلالي چشمه» مجموعه اسناد و مكتوبات اردكان است كه گوياي بخشي از تاريخ ايران ميباشد. نادر پيرياردكاني مجموعه اسناد موزه فرهنگ (موزه آموزش و پرورش اردكان) را جمعآوري بايگاني، موضوعبندي و شرح كرده است. جامعهشناسي ادبيات فارسي محمد پارسانسب ناشر: سمت چاپ اول: 1387 304 صفحه شاعران و نويسندگان حساسترين لحظات و مفاهيم حيات معنوي و مادي ملتها را ثبت كردهاند، همچنين آثار اين مولفان سبب ميشود وضعيت اجتماعي و سياسي و فرهنگي جامعه ايراني را واكاوي كرد و مهمتر اينكه به گفته محمد پارسانسب: «با بررسي گرايشهاي ادبي مسلط فارسي، همچون «نهادهاي اجتماعي»، ميتوان گرايشهاي اجتماعي و سياسي حاكم بر هر دوره از ادوار تاريخي ايران را شناسايي و تحليل نمود. ص 2» همين عوامل سبب شده است كه كتاب جامعهشناسي ادبيات فارسي(از آغاز تا سال 1357) شكل بگيرد. اصلاح البلاد سيدعلي ميبدييزدي تصحيح: سيدصادق حسينياشكوري ناشر: مجمع ذخائر اسلامي – قم چاپ: 1388 159 صفحه سيدعلي ميبدييزدي در مقدمه اصلاحالبلاد مينويسد: «كه چون قضاي الهي چندي كشيد ما را از عتبات عاليات بعد از طول مجاورت به بلده كرمانشاهان و ديديم كه بسياري اسباب گرفتاري از اهل ديانت و تقوا است، و لازمه وجود مردم شده، و اغلب اهل ديانت تن در دادهاند به اعراض از آنها، و هيچكس در فكر اصلاح آنها نيست... لهذا به توفيق خدا و اعانت حضرت رسول و ائمه هدي كمر همت بسته و آستين سعي بالا شكسته و دامن كفايت برزده، درصدد اين رساله برآمدم و او را نام زدم به (اصلاحالبلاد). ص28» خويش گفتهها (مونولوگ) دكتر علي شريعتي ناشر: گام نو ـ بنياد شريعتي چاپ اول: 1387 104 صفحه اين اثر برگرفته از كتاب گفتگوهاي تنهايي است. «وجه مميزه اين نوشتهها، مخاطبي فرضي است كه طرف گفتوگو با شريعتي قرار گرفته است. در اين گفتگوهاي فرضي موضوعات مختلفي موردبحث قرار ميگيرد. ص7» از ميان اين مباحث ميتوان به مفهوم، جايگاه و وظيفه روشنفكر اشاره كرد. شريعتي در اين گفتگوها هم نقش منتقد و هم نقش پاسخگو را به عهده دارد و گويي بهترين منتقد خود اوست. به گفته ناشر تاريخ اين نوشتهها به سالهاي پاياني دهه چهل و سالهاي آغازين دهه پنجاه برميگردد. مشروعيت سياسي عليرضا صدرا ناشر: پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي چاپ اول: 1387 431 صفحه «رويكرد مشروعيت سياسي متعالي، يا رويكرد متعالي مشروعيت سياسي به مشروعيت سياسي اسلام و اسلامي ميپردازد. اين رويكرد در حقيقت عبارت از؛ رويكرد متعالي مشروعيت سياسي اسلامي و يا مشروعيت سياسي متعالي اسلامي است. ص17» اين اثر به مسأله مشروعيت و منشأ حكومت و قدرت سياسي به عنوان يكي از مهمترين مقولات اساسي تفكر سياسي مينگرد. از مباحث اين اثر ميتوان به عناويني چون: رهيافت امامت و ولايت فقيه مشروعيت سياسي، رهيافت خلافت مشروعيت سياسي رويكرد (حكومت) اسلامي، راهبرد مشروعيت سياسي جمهوري اسلامي اشاره كرد. الاحكام علي قِرانات الكواكب ابي معشر جعفر بن محمد منحم بلخي يوسف بيگباباپور، فضلالله رضويپور، اباذر فتحالله زاده ناشر: مجمع ذخائر اسلامي – قم چاپ اول: 1388 82 صفحه مصححان اين اثر به سراغ نسخه كتابخانه آستان قدس رضوي به شماره 5418 رفتهاند. «اين نسخه وقف ميرزا رضاخان نائيني است و فاقد تاريخ كتابت و استنساخ ميباشد. ص18» كتاب «الاحكام علي قِرانات الكواكب» يكي از مهمترين متون كهن در زمينه احكام نجوم به عربي است. ابومعشر بلخي (171-272 هـ.ق) منجم ايراني و در عصر خود مشهورترين منجم جهان اسلام بوده است. او در آثار خود كوشيده است تا با ياري گرفتن از سنتهاي ايراني، هندي و يوناني و با استفاده از فلسفههاي سرياني كه به تأثير ستارگان و سِحر، رنگ نو افلاطوني ميداد، به تحقيق بپردازد. گئورگ لوكاچ در انقلاب مجارستان ديويد كتلر صالح نجفي ناشر: گام نو چاپ اول: 1386 160 صفحه در 30 سال ابتدايي زندگي لوكاچ، اثري فعاليت سياسي و يا تعلق به نحله خاص سياسي ديده نميشود. اما اولين جرقه فعاليت سياسي او پيوستن به «حزب نوبنياد كمونيست مجارستان» در 1918 بود كه تا پايانِ عمر نيز بدان پايبند ماند. از آن پس لوكاچ و همفكرانش به بانيان جنبش اصالت «فرهنگ انقلابي» بدل گشتند. كتلر در كتاب «گئورگ لوكاچ در انقلاب مجارستان» كوشيده است تا نسخه بازنگري شده مقاله مانهايم و لوكاچ را بعنوان نقطه عطف حيات سياسي او پس از جنگ جهاني اول منتشر كند. اين كتاب همچنين شامل حيات سياسي روشنفكران بوداپست در 1918 و شِلِمكِك؛ گروه لوكاچ در 1917 و 1918 ميباشد. مجموعه اسناد قاجاري مراغه (گزيده اسناد حكومتي، شرعي و اداري در دوره قاجاريه) عليرضا پاشايي، يوسف بيگباباپور ناشر: مجمع ذخائر اسلامي – قم چاپ اول: 1388 252 صفحه مراغه از زمان شكلگيري و مخصوصاً در دوره قاجار يكي از پرحادثهترين شهرهاي آذربايجان بوده و نقش مهمي در شكلگيري و پيروزي انقلاب مشروطه داشته است. در اسناد حكومتي اين شهر رويدادهاي مهمي ثبت شدهاند و «اسناد اداري كه بهترين منبع مطالعاتي نظام اداري و اقتصادي آن دوران است؛ و اسناد شرعي علاوه بر خطوط بسيار زيباي آنها و شيوه نگارشي كه خود در مطالعات ادبي و سير خطاطي آن برهه مرجع بسيار مناسبي هستند. ص6» اين اثر مشتمل بر بيش از 200 سند قاجاري مراغه است. فرهنگ غرايب سودابه فضايلي ناشر: افكار چاپ دوم: 1388 1141 صفحه پيش از هر چيز خواننده و مخاطب اين فرهنگ درباره معني واژه «غرايب» ميپرسد. سودابه فضايلي در پيشگفتار اين فرهنگ دوجلدي ميگويد: «جهان سراسر رمز است و غرايب، و همين رمزها و غرايب است كه سر معني جهان است، اما اين رمزها باعث شدهاند كه مردمان از يكديگر غريب افتند و اسرار يكديگر را نيك درنيابند و تأويلي غلط بر آن بنهند. ص7» «از سوي ديگر واژهي غرايب همواره باري معنوي دارد و يادآور غربت اوليا و انبياء و نوابغ معنوي است. ص7» «از منظري ديگر نام غرايب براي اين فرهنگ انتخاب شد زيرا آيينها و اديان جهان حتي آنها كه با خطي مستقيم به مبدأ وصل بودهاند، به زيب و زيورهايي آراسته شدهاند ساخته دست بشر، كه موجب غرابت آنها شده است. ص8» «و سرانجام اينكه چون بسياري از اعلام اين فرهنگ در منابع و مراجع در دسترس يافت نميشد و از لابهلاي كتابهاي مختلف و گوشههاي مهجور به دست آمده بود غرايب نام گرفت. ص8» اكثر مدخلهاي اين فرهنگ درباره نحلههاي باطني اقوام سراسر جهان، وجوه اساطيري، كتابها، اشيا و مكانهاي مقدس است. سودابه فضايلي بر اين نظر است كه روبرو شدن با آيينها درك روابطي را سبب ميشود كه عقل ظاهري ياراي درك آن را ندارد. اين فرهنگ امكان مقايسه مدخلهاي مختلف را به خواننده ميدهد تا به گفته مؤلف «به عمق آنها برود و نكات آن را در مقايسه هر آيين با آيين ديگر، هر عدد با عدد ديگر، هر اسطوره با اسطورهي ديگر دريابد. ص10» مؤلف براي اين موضوع مثال ظريفي ميآورد: «سرّ اين معنا چيست كه «آدم» معادل «آداما» واژه عبراني، به معناي خاك است، و «اوهنا» واژهي مائوري به معناي خاك است و جنين، و در اين ميان ابوتراب كيست؟! ارتباط «آداما» با «رتنه سمبهاوه» يكي از صفات بودا به معناي «زاده نگين» چيست؟ ص13» از كاربردهاي اين كتاب ميتوان به همذاتپنداري، روانشناسي قومي، مردمشناسي، زبانشناسي، فيلولوژي اشاره كرد. مجله نقد و بررسي کتاب تهران ويژه نامه دکتر سيد حسين نصر زمستان 1388 163 صفحه افکار و عقايد دکتر سيد حسين نصر همواره در ايران مخالفان و موافقاني داشته است. اما براي بررسي عقايد اين فيلسوف لازم است به دور از جنبه هاي شخصي به سراغ افکار وعقايدش برويم. اين شماره از مجله نقد وبررسي کتاب تهران ويژه نامه دکتر سيد حسين نصر است که در آن مباحثي مانند گفتمان سنت گرايان، وجه مميزه سنت گرايي چيست؟ رجال الغيب و سهروردي در آثار دکتر نصر، طرح مي شود و همچنين انديشمنداني چون غلامرضا اعواني، ويليام چيتيک، رضا داوري اردکاني، مقصود فراستخواه، و پرويز مروج در اين مجله گفتارها و مقالاتي دارند. مجله همچنين دربردارنده کتابشناسي مفصلي از سيد حسين نصر است. آشنايي ايرانيان با فلسفههاي جديد غرب كريم مجتهدي ناشر: پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي، مؤسسه مطالعات تاريخ معاصر ايران چاپ سوم 1388 373 صفحه دكتر كريم مجتهدي در پيش درآمد اين اثر ميگويد: «نزديك به يك قرن و نيم است كه در ايران، از فلسفههاي عصر جديد غرب صحبت به ميان آمده است، ولي اگر قرار باشد درباره اين موضوع ترازنامهاي تهيه شود، متوجه ميشويم كه در اين مدت يك صدم از آنچه ميبايستي انجام گيرد، انجام نگرفته است. ص1» مؤلف اين اثر را در هجده فصل تدوين نموده است. براي مثال ميتوان به عناوين برخي از فصول اين كه عبارتند از: عباس ميرزا و مسأله تجدد، نخستين ترجمه فارسي گفتار در روش دكارت، محمدعلي فروغي و سير حكمت در اروپا اشاره كرد. فقه و حقوق طبيعي گروهي از مولفان ناشر: سمت چاپ دوم:1388 618 صفحه كتاب «فقه و حقوق طبيعي» كه به مناسبت نكوداشت فقيه و محقق عالي قدر آيتالله خليل قبلهاي خويي نگاشته شده است، سيوسه مقاله را در اين حوزه در بر ميگيرد. از ميان اين مقالات ميتوان به حقوق بشر و ضرورت احترام به مقدسات، ولايت زن در قرآن و روايات، وضع حقوقي فرزند خواندگي در ايران، مصرف مواد اعتيادآور از ديدگاه فقه و تعاليم اسلامي، شبيهسازي انسان در فقه اسلامي، نكاح مشروط، اصل قانوني بودن جرم و مجازات، تحول در مفهوم ايجاب و مقبول، مباني فلسفي و كلامي نوآوريهاي فقهي اشاره كرد.
ارسال مطلب بوسیله ایمیل
چاپ خبر
