خانه
شماره جاری
آرشیو
حكمت مشرقيه حكمتي غيريوناني
صفحه 80
يك پژوهشگر فلسفه اسلامي با اشاره به قصيده «عينيه» ابوعلي سينا و نظرات مربوط به آن گفت: ابنسينا با تمام احترامي كه براي افكار و فلسفه يونان قائل بود، اما همواره در تطبيق افكار يوناني با تعاليم قرآني اهتمام ميورزيد. عليرضا ميرزامحمد در نشست مطالعه و بررسي پيرامون مبناي فكري ابوعليسينا در آفرينش قصيده «عينيه» در احوال نفس گفت: از ابوعلي سينا با عناوين مختلفي همچون حجتالحق، شرفالملك، امامالحكما، معلم ثالث، ارسطو و بقراط اسلام و امير پزشكان ياد ميشود. وي افزود: در موضوعات علمي گوناگون، آثار فراواني از ابوعليسينا به جا مانده است. نبوغ و خلاقيت ابوعلي سينا به دليل تسلطش بر علوم پزشكي باعث شد كه ذوق و قريحهاش در آثار شعري او مغفول بماند. اين پژوهشگر فلسفه اسلامي ادامه داد: اشعار ابوعلي سينا آراسته به رموز و كنايات ظريف و تمثيلهاي بسيار و گوياي فلسفه باطني اوست كه از آن به «فلسفه شرقي» و «علم خواص» ياد ميشود. وي افزود: بوعلي در آثار و اشعار خود رويكردي فلسفي و باطني دارد و از معارف شهودي و حكمت ذوقي استفاده كرده است و با تكيه بر اصول راهگشاي معرفةالنفسي، به درمان امراض زميني نفس بر ميآيد و درصدد آسماني كردن آن است. اين استاد دانشگاه، نفوس غوطهور در عالم ماده را به سرگشتگان وادي غفلت تشبيه كرد و افزود: قصيده «عينيه» منظومه علمي گرانقدري در مورد سرگذشت نفس انسان است و عليرغم اينكه بر اصلي فلسفي استوار است، اما به دليل بهرهمندي از ظرايف و رموز فراوان، آكنده از عناصر شعري محض است. ميرزامحمد ادامه داد: در اين قصيده، كيفيت هبوط نفس از عالم بالا، گرفتاري در عالم تن و بار ديگر اوجگيري و بازگشت به موطن اصلي مطرح شده است. بزرگان از اين قصيده با عناوين «نفسيه»، «وقاعيه»، «قرّاء» و «الروحية المباركة» ياد كردهاند. اين قصيده به خط ثلث در جوار گنبد مقبره ابن سينا نيز حك شده است. اين كارشناس علوم فلسفي با اشاره به بيت آغازين اين قصيده گفت: در اين بيت، از روح به عنوان كبوتري نيرومند و ارجمند كه از جايگاهي رفيع فرود آمده است، ياد ميشود. وي با طرح اين سئوال كه مضامين اين قصيده از چه منبعي اخذ شده و ملهم از چه منابعي است، گفت: در مورد اينكه انديشه ابنسينا از سرودن اين قصيده چه بوده است، سه نظريه وجود دارد. نظريه اول از «ماجد فخري» است كه تأثير رساله فايدرو افلاطون را در اين قصيده انكارناپذير ميداند. ميرزا محمد ادامه داد: نظريه دوم از «عبدالله نعمة» است كه معتقد است، نظر ابن سينا در مسئله نفس، به نظريه «هشام بن حكم» در مورد حقيقت انسان شباهت دارد. نظريه سوم نيز از «سبط بن جوزي» است كه قصيده عينيه را منشعب و متأثر از كلام علي (ع) ميداند. وي ابراز داشت: اميرالمؤمنين علي (ع) در تفسير آيه «وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي» فرمود: «روح نكتهاي لطيف است كه نشان از قدرت پديدآورندهاش دارد». روح پديدهاي از سوي خداوند است كه به عنوان وسيله در اختيار انسان قرار گرفته و اگر انسان اين وسيله را باز ستاند، خدا نيز وديعهاش را باز ميستاند. اين استاد دانشگاه به كتاب «منطقالمشرقين» ابنسينا اشاره كرد و گفت: نكاتي كه در مورد تقليد بيچون و چراي ابنسينا از فلسفه افلاطون و ارسطو نقل ميشود، صحت ندارد. ***
ارسال مطلب بوسیله ایمیل
چاپ خبر
